Dự báo kinh tế Việt Nam trong bối cảnh kinh tế số và những làn sóng mới….

Ngày 20/10/2019; tổ chức Giáo dục Đào tạo PTI và Trường Đào tạo kinh doanh PBS đã tổ chức hội thảo nói về 02 chủ đề: Phát triển nền kinh tế số – Cơ hội và thách thức cho Việt Nam, Hiệp định EVFTA – cơ hội  và thách thức cho doanh nghiệp.

Ông Klaus Schwab – Chủ tịch WEF (2016), là người khởi xướng khái niệm cách mạng công nghệ 4.0nói rằng: chúng ta đang tiến tới một cuộc cách mạng công nghệ, công nghiệp làm thay đổi cơ bản lối sống, phong cách làm việc và cách thức giao tiếp. Xét về phạm vi mức độ và tính phức tạp, sự dịch chuyển này không giống bất cứ điều gì mà con người từng trải qua.

Còn với diễn giả Trần Đình Thiên – Nguyên Viện Trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng:

Thực chất của cuộc CMCN 4.0 là cuộc cách mạng về chính sách – cuộc cách mạng thể chế của mọi cơ hội và thách thức khi phát triển nền kinh tế số của Việt Nam. Đi sau (đúng với mọi nước), đều bắt nguồn từ nguyên lý: phi tuyến tính – đứt đoạn phát triển và biện chứng “đảo” – thực chất là cách mạng thể chế. CMCN 1.0, 2/0, 3.0; cho thấy con người tạo ra máy móc, thay thế các hoạt động cơ bắp, giải phóng con người khỏi lao động chân tay. Còn CMCN 4.0; con người tạo ra trí tuệ nhân tạo – AI, có năng lực hoạt động sáng tạo, giải phóng con người khỏi (một phần) lao động trí óc. Như vậy CMCN 4.0 có đặc điểm là robot – AI, cấu trúc kinh tế số lấn áp kinh tế “vật thể”, nguồn lực chủ yếu là tài sản trí tuệ, cơ chế vận hành là liên kết hệ thống chuỗi – mạng, kết nối vạn vật không giới hạn địa lý. Do đó kinh tế số ít liên hệ với cấu trúc kinh tế vật thể (đứt đoạn logic) và vấn đề dễ – khó – cơ hội – thách thức…đều bắt nguồn từ đây.

Ông Trương Đình Tuyển – Nguyên Bộ Trưởng Bộ Thương mại VN đã đưa ra vấn đề: tại sao lại xuất hiện các Hiệp định MDTD Thế hệ mới? Đó là do sự phát triển quá nhanh và quá mạnh của khoa học và công nghệ; sự hình thành này dẫn đến định chế thương mại toàn cầu (WTO), tạo động lực và thúc đẩy kinh tế tăng trưởng. Nếu như năm 1995; giá trị xuất nhập khẩu hàng hóa thế giới ở mức 10407 tỷ USD thì đến năm 2010 con số này là 31.000 tỷ USD. Năm 1996, thương mại dịch vụ mới ở mức 2.523 tỷ USD thì đến năm 2010 giá trị dịch vụ toàn cầu đã là 7.453 tỷ 500 triệu USD, năm 1995 dòng vốn đầu tư toàn cầu là 706 tỷ USD thì đến năm 2010 con số này lên đến 2.760 tỷ USD. Và thế là xuất hiện 02 Hiệp định MDTD (khu vực MDTD ASEAN – AFTA) thế hệ mới là CPTPP và EVFTA, trong đó có đến 05 đặc điểm mà Việt Nam phải chạy đua là: tiếp cận thị trường toàn diện cả về thương mại hàng hóa dịch vụ đầu tư cơ chế giám sát thực thi chặt chẽ chế tài xử phạt nghiêm ngặt nếu vi phạm cam kết. Cam kết mang tính khu vực, qua đó thúc đẩy thương mại, hình thành chuỗi sản xuất và cung ứng giữa các nước tham gia hiệp định. Giải quyết những thách thức mới trong nền kinh tế đương đại: khuyến khích đổi mới, sáng tạo và cạnh tranh công bằng, phát triển kinh tế số, thiết lập quy tắc hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, giải quyết những vấn đề lao động và môi trường….

Ông Nguyễn Hòa Bình – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn NextTech: nói đến vấn đề “Chuyển đổi số sống hay chết? Để DNVVN sống sót qua kỷ nguyên 4.0: chuyển đổi số là một quá trình thường xuyên, liên tục ứng dụng các công nghệ số vào mọi lĩnh vực hoạt động vì mục đích nâng cao năng suất của doanh nghiệp. Do đó, cần có sự thay đổi văn hóa (lấy dữ liệu làm trọng) làm thay đổi cơ bản cách vận hành doanh nghiệp và giá trị mang lại cho khách hàng. Nó giống như câu chuyện luộc ếch, ám chỉ các cá nhân hoặc doanh nghiệp thiếu năng lực phản ứng trước các sự thay đổi đang xảy ra từ từ…thì sẽ khó tồn tại. Các nạn nhân của chuyển đổi là doanh nghiệp – nghề truyền thống như: đại lý du lịch, bệnh viện, bác sĩ, truyền thông: báo chí – truyền hình, phiên dịch, ăn uống, bán lẻ offline, tài chính: ngân hàng – chứng khoán, taxi và vận chuyển, khách sạn lưu trú…Kẻ phá bĩnh chính là: du lịch online, nền tảng công nghệ y tế, mạng xã hội, dịch tự động, ứng dụng bếp trên mây, bán lẻ online, giao dịch online, app gọi xe, chia sẻ nhà ở…Đó là những ngành nghề thời công nghệ số sẽ giết chết DNVVN.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng (WEF 2019) – Bộ trưởng Bộ TT&TT Việt Nam nhận định: khi cách mạng công nghiệp diễn ra, tương lai không phụ thuộc nhiều vào quá khứ. Nó giống như một bước ngoặt, nơi tương lai không phải là sự nối tiếp với những gì đã xảy ra.

Qua phần trình bày của các chuyên gia, tất cả đã dự đoán sự chuyển đổi nền kinh tế số đang đè nặng lên hai vai của “thể chế” và doanh nghiệp Việt Nam.