Công nghiệp
Đổi mới sáng tạo tại chỗ phải dựa trên con người
Lần đầu tiên diễn đàn “Cách tân công nghiệp – Industry Innovations forum 2022” được tổ chức tại khu đô thị Sa La TP.Thủ Đức, với chủ đề: sản xuất thông minh – Smart Manufacturing. Tuy vấn đề đặt ra trong phần trao đổi khá hấp dẫn nhưng vẫn còn mang tính bao trùm, chưa thật cụ thể để mổ sẻ đến tận cùng con đường bắt đầu của chuyển đổi số…Nhưng lại là câu chuyện hấp dẫn ở những chủ đề tổ chức tiếp theo.
Năm 2021; nền kinh tế số của Việt Nam đạt 21 tỷ USD, tăng 31% so với năm 2020 đóng góp hơn 5% tổng GDP cả nước. Google, Temasek và Bain & Co….cũng dự báo quy mô nền kinh tế số của Việt Nam sẽ tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 29% và đạt 57 tỉ USD. Đến năm 2025; vượt qua Thái Lan, Malaysia và chỉ đứng sau Indonesia trong khu vực.
Tuy nhiên; việc đổi mới sáng tạo áp dụng công nghệ vào sản xuất vẫn là thử thách lớn của các doanh nghiệp trên thế giới, theo báo cáo của Innosght chỉ ra 75% doanh nghiệp trong nhóm S&P 500 – gồm các doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất thị trường chứng khoán của Mỹ có nguy cơ bị thay thế trong năm 2027, do thiếu sự đổi mới công nghệ.
Câu chuyện mở màn:
Lễ ký kết hợp tác giữa Khu công nghệ cao TP.HCM và Hội Doanh nhân Trẻ TP.HCM.
PGS.TS.Nguyễn Anh Thi – Trưởng Ban quản lý KCN Cao TP.HCM cho biết: sau 20 năm đầu tư kết cấu hạ tầng, tính đến thời điểm này Khu công gnhệ cao của TP.HCM đã thu hút được 12 tỷUSD, tăng 31% so với năm 2020, đạt 22 tỷ USD. Các nhà nghiên cứu cho rằng; để có một nền kinh tế tự chủ thì khu vực công nghiệp đóng góp 30% trong cơ cấu GDP, còn chiến lược kinh tế của VN đã xác định là 40%, trong đó chế biến – chế tạo là 30%
Trương Lý Hoàng Phi chia sẻ: để đổi mới sáng tạo, có đến 90% công ty nước ngoài họ bắt đầu tại nhà máy của họ, làm thế nào để thay đổi sô hóa, cải tiến xản xuất tại nhà máy của họ…Còn doanh nghiệp VN đang ở đâu? Câu chuyện sẽ được giải mã tại diễn đàn hôm nay.
Ông Mai Hữu Tín – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư U&I đã nói về “Tương lai hoạt động sản xuất của các ngành công nghiệp”, từ góc nhìn thực tế của một doanh nhân: cơ cầu hoạt động của một doanh nghiệp trong giai đoạn này là: công nghiệp – chính sách và đào tạo. Doanh nghiệp chuyển đổi số không còn đơn giản là trào lưu mà phải làm để tổ chức sản xuất thương mại. Thực tiễn sản xuất, nơi nơi mà chỉ một thay đổi nhỏ cũng làm ảnh hưởng đến thu nhập của công nhân và sự phát triển của doanh nghiệp. Chính sách: cơ quan hoạch định chính sách của VN sẽ không đủ lực để xây dựng hạ tầng số, giúp các doanh nghiệp tham gia quá trình chuyển đổi số. Chính phủ cũng không nên làm tất cả, hãy đưa ra cơ chế hỗ trợ các doanh nghiệp lớn cho họ làm. Tập trung phát triển các ngành ưu tiên có mức độ sẵn sàng cao như: công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử viễn thông, an toàn – an ninh mạng, công nghiệp chế tạo thông minh, tài chính – ngân hàng, thương mại điện tử, nông nghiệp số, du lịch số… Thế giới đang thay phát triển theo khối óc hơn là phát triển cơ bắp. Tự thân các doanh nghiệp chuyển đổi thành công là nhờ có cơ sở đào tạo, vì hiện nay nguồn nhân lực này đều dựa vào bên ngoài…
Ông Phạm Văn Tài – TGĐ Tập đoàn Thaco nói đến chủ đề “Ứng dụng công nghệ trong các ngành công nghiệp – câu chuyện từ Tập đoàn Thaco” đã hé mở bài học của ông lớn trong ngành công nghiệp Việt Nam, qua bài toán đầu tư công nghệ cao trong sản xuất. Doanh nghiệp phải phát triển liên tục, kiên trì; kinh nghiệm của Thaco là xác định rõ ràng quy định và quuy trình phát triển doanh nghiệp, đưa ra lột trình phù hợp, chuẩn bị nguồn nhân lực – chuyển đối số thì cần: năng lực số, năng lực quản trị – con người phải có trước để chuyển đổi đi sau. Theo ông Tài thì Thaco chuyển sang kinh doanh đa ngành; nhằm hỗ trợ và tích hợp lẫn nhau, xác định ứng dụng công nghệ trong sản xuất là quá trình tất yếu để tạo tăng cao năng lực sản xuất cũng như gia tăng sự cạnh tranh, chất lượng cho sản phẩm, tối ưu hóa chi phí vận hành trong quá trình sản xuất kinh doanh. Thay đổi quản trị để quản trị sự thay đổi.
Bí ẩn câu chuyện chuyển đổi số ở đâu?
Khi Ban tổ chứ đặt ra câu hỏi: chúng ta đang tiến vào lĩnh địa sản xuất thông minh chưa? Vì sao chưa sản xuất thông minh? Đó là bài toán của những ẩn số.
Ở phần câu hỏi này có 03 ý kiến cho rằng: chưa sản xuất thông minh vì chưa ứng dụng thông minh được trong dây chuyền sản xuất, công nghệ thu thập thông tin khách hàng chưa có, thiếu nguồn nhân lực ứng dụng, vì đầu tư công nghệ chi phí quá cao, không đủ tiền để đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp nên chưa thể sản xuất thông minh, chưa có cơ sở hạ tầng để ứng dụng công nghệ số, thiếu nhân sự…sau dịch thì đã tiền, sản phẩm đã đầu tư đã có được mã vạch, tìm được thị trường thương mại điện tử nhưng vẫn vất vả về chuyển đổi số…
Nói về “đầu tư công nghệ cao trong sản xuất còn những ẩn số nào?” ; với sự cộng hưởng khá sôi nổi từ những lãnh đạo của các Tập đoàn như: PNJ, SonKim Group, Adidas…
Ông Lê Trí Thông – Phó Chủ tịch HĐQT – Kiêm TGĐ PNJ cho rằng việc chuyển đổi số rất cần sự nhiệt tình quyết liệt từ những người “lãnh đạo” thì mới có thể đi trọn vẹn một quãng đường. Và PNJ đã có một quãng đường thật kinh khủng, khi quyết định chuyển đổi số, với cái kết giữa đường phải rơi xuống “vực” nhưng cuối cùng nhờ sự quyết tâm của người lãnh đạo, sau hơn 02 tháng “làm lại” PNJ đã thành công.
Ông Bùi Tiến Dũng – Trưởng phòng cao cấp Bộ phận Phát triển Công nghệ Tập đoàn Adidas cho rằng: nếu muốn chuyển đổi số, cách tân công nghiệp thì đều phải lấy con người làm trung tâm. Bởi tất cả sự sáng tạo đều phải từ sáng kiến của công nhân rồi phát triển dần lên tới đỉnh là “lãnh đạo” cấp trên.
Bà Phạm Thị Ngọc Thủy – Giám đốc Điều hành văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển kinh tế tư nhân không nêu quan điểm về cách tân công nghiệp mà đưa ra những câu chuyện thực tế từ các chuyến khảo sát tại các doanh nghiệp trong và ngoài nước như việc hoạt động của một xưởng sản xuất ô tô không có người “quản lý”, tất cả quản lý bằng Big data…
Việt Nam đặt mục tiêu nền kinh tế số sẽ đóng góp 30% GDP vào năm 2030 và góp mặt trong nhóm 40 quốc gia dẫn đầu trong bảng xếp hạng đổi mới sáng tạo toàn cầu. Sự chủ động và nỗ lực của mỗi doanh nghiệp giúp chúng ta tiệm cận và hoàn thành những mục tiêu này và đưa Việt Nam phát triển tương xứng với tiềm năng vốn có. Với những góc nhìn đa dạng về quá trình số hóa ứng dụng công nghệ vào các ngành công nghiệp, cơ hội thử thách khó khăn và các nguồn lực cần thiết cho quá trình này sẽ góp phần giải mã những bài toán về cách tân công nghiệp Việt Nam.
