Văn hóa thể thao
Tìm một chút nắng lạ trong gốm mỹ thuật đặc tả Đạt Ma của NĐK gốm Nguyễn Văn Trung
Tối 16/01/2026; tại Hội Mỹ thuật TP.HCM đã diễn ra lễ khai mạc Triển lãm điêu khắc gốm mỹ thuật của Nhà điêu khắc gốm Nguyễn Văn Trung. Triển lãm kéo dài đến ngày 22/01/2026.
Thường khi xem tranh, điêu khắc đá hay mỹ thuật gốm; tôi thường nhìn nét mực – vân đá nhưng lần này đến xem điêu khắc gốm mỹ thuật Đức Đạt Ma, tôi lại có cảm giác “hài hước”, khi bước vào phòng trưng bày nhìn thấy Đức Đạt Ma bên cửa sổ chỉ tay ra. Và tôi nói: con chào ông, ông chỉ cái gi?
Tôi nhìn ra phía trước, với không gian ấn tượng thật và nhiều điêu khắc gốm mỹ thuật về Đức Đạt Ma như: đứng, ngồi cao thấp, to, nhỏ…81 tác phẩm điêu khắc gốm mỹ thuật lần này được Nhà điêu khắc gốm Nguyễn Văn Trung sắp đặt trưng bày khá ấn tượng, ở từng khu – từng ô, được mở ra bằng cặp “Tỳ hưu”, xen lẫn những bức điêu khắc gốm mỹ thuật của Đức Đạt Ma còn có hình Quan Âm, với màu gốm rất đẹp, được nung 02 lớp tổng hợp, pha chút màu gốm “Islam” của xứ Đồng Nai xưa – như tôi nghĩ.
Lần theo dấu tay chỉ hướng của Đức Đạt Ma; đi qua ngang cặp Tỳ hưu để nhìn sự biến hình muôn vạn kiếp của Đức Đạt Ma, người xem như có cảm giác đang được ông trò chuyện và nhìn theo từng bước chân của mọi người…dưới đôi lông mày là cặp mắt đôi khi chỉ có “tròng trắng”, khi xem dễ tức tối, cúi xuống nhìn thì thấy ông nhìn mình bằng hai chấm đen của đôi mắt. Đôi khi lại thấy ông vênh cái bĩu môi dưới hàm râu lồm xồm, ông sao lạ vậy: mắt được lông mày che, miệng thì râu che, đôi tai thì tóc che…Xem điêu khắc gốm mỹ thuật của Nhà điêu khắc gốm Nguyễn Văn Trung, người xem có cảm giác lạ như đang trò chuyện với ông.
Đôi khi nhìn thấy ông ngồi trong cái hủ, cứ tưởng ông “viên tịch”, nào ngờ đến gần thì đôi mắt ông lại mở ra nhìn chúng ta đến lạ lùng…với hàm râu che lấp cái miệng, không biết ông nói gì?
Đi tiếp thì thấy chiếc khăn mà ông thường che thân, chỉ chừa “cái đầu…nay không thấy ông, nhìn sang bên thấy chiếc giày và bức tượng ông bên trên. Vậy ông về trời hả? Nhưng khi nhìn những vật dụng đó, người ta biết là của ông. Một kiểu trưng bày sắp đặt không cần diễn tả, để người xem tự diễn tả chăng?
Ngoài những tác phẩm điêu khắc gốm mỹ thuật của Nhà điêu khắc gốm Nguyễn Văn Trung còn có khu dành triển lãm các tác phẩm điêu khắc gốm mỹ thuật Quan Âm bên trong.
Gần như những tác phẩm điêu khắc gốm mỹ thuật Quan Âm đều có hồn, khi người xem nhìn vào đôi mắt của điêu khắc gốm mỹ thuật Quan Âm, đó là ánh mắt biết “cười”, với cái nhìn trìu mến, nhẹ nhàng như gió lướt qua…
Đến với không gian triển lãm điêu khắc gốm mỹ thuật của Nhà điêu khắc gốm Nguyễn Văn Trung, người xem như tìm ra một cảm giác lạ, với nhiều tư thế của Đức Đạt Ma, không có sự trùng lắp và người xem được “tự do” suy nghĩ và tự thuyết minh theo tư duy của mình, thú vị thật.
Không gian triển lãm giúp người xem đi khám phám về cuộc đời và sự nghiệp “tu hành” của vị Đạt Ma này một cách bí ẩn (không được lầm lẫn với Đạt Ma Lạt Ma).
Đức Đạt Ma là người có thật; tuy nhiên các tư liệu lịch sử về ông là rất mơ hồ. Chỉ biết rằng ông tên thật là Bồ Đề Đa La, vốn là hoàng tử con vua nước Thiên Trúc, nước nhỏ thuộc miền Tây Ấn Độ. Không có tư liệu lịch sử rõ ràng về năm sinh, năm mất của ông. Các sách ở Trung Hoa thường ghi lại rằng, Đạt Ma truyền đạo vào thời Lưu Tống hoặc nhà Lương ( tức khoảng thế kỉ thứ V thứ VI sau công nguyên). Tên gọi “Đạt Ma” có nghĩa là giác ngộ, ngài là vị Tổ thứ 28 theo dòng y bát từ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.
Nhà thơ – họa sĩ Lê Triều Hồng Lĩnh và bạn bè chụp ảnh chúc mừng Nhà điêu khắc Nguyễn Văn Trung, tại khai mạc triển lãm điêu khắc gốm mỹ thuật của Nhà điêu khắc Nguyễn Văn Trung.
Hoạ sĩ Phan Mỹ Tuyệt, Nhà điêu khắc gốm Nguyễn Văn Trung, hoạ sĩ Huyền Lam…chụp ảnh tại buổi khai mạc triển lãm.
Đây là lần đầu tiên Nhà điêu khắc gốm Nguyễn Văn Trung đưa các tác phẩm điêu khắc gốm mỹ thuật ra trình làng với công chúng và bạn bè, tạo dấu ấn như một làn “nắng lạ” cho dòng điêu khắc gốm mỹ thuật trong thời đại mới, với nhiều sắc màu ấn tượng.
